注册 登录  
 加关注
   显示下一条  |  关闭
温馨提示!由于新浪微博认证机制调整,您的新浪微博帐号绑定已过期,请重新绑定!立即重新绑定新浪微博》  |  关闭

蝴蝶人黔东南苗族文化博客

多彩贵州省 美丽黔东南 苗文化中心

 
 
 

日志

 
 
关于我

本人系贵州省散文学会会员,中国民族博物馆苗族文化雷山研究中心首任主任,已出版《报德苗族》社区调查专著(合著第一作者)、《雷公山苗族传统文化》个人论文集、办《雷山县乡土教材》执行主编。现致力于苗族创世文化研究,著《中国古代苗族天文历法研究》100万字送贵州民族出版社,按合同于2014年12月出版。此外,还著有《西江千户苗寨农事历》、《中国苗族万年长历》、《苗族迁徙与稻作发明研究》、《苗族医药经典理论研究》等书稿,。.欢迎光临!

网易考拉推荐

开天劈地 铸日造月  

2011-01-03 11:54:53|  分类: 苗族诗歌 |  标签: |举报 |字号 订阅

  下载LOFTER 我的照片书  |
 

 

Tid waix xit Dab   开天劈地

(流传于雷山县丹江、望丰、报德苗族社区)

 

Ghab Waix ax bil nas,                天没有形成,

Fangb dab ax bil nas,                 地没有形成,

Bub dail xid lol nas,                    不知谁来造?

Jangx ob liul xit mus。                  成两块相盖。

Waix Keib Lil lol nas,                 挽魁力来造,

Dab keib lil lol nas,                    丹魁力来造①,

Jangx ob liul xit mus。                 成两块相盖。

 

Niangx nongd jef dot mais,         现今才有妈,

Dot xex yil jit jes,                       有儿女在世,

Niangx hfud ax dot mais,            远古没有妈,

Ax xob yil jit jes,                         无儿女在世。

Bub dail xid lol nas?                   不知谁来生?

Nenx niul lol diut mais,               她生六个妈,

Dot zab yil jit jes。                       五儿女在世。


       Mais Bangx laib hxut gas,          妹榜心堂亮②,

Nenx niul lol diut mais,               生下六个妈,

Xob zab yit jit jes。                      五儿女在世。

 

Bub dail xid dax hsad?                不知谁来生?

Nas dot ib ghox bod,                  生下一个蛋,

Ib laib git niangx hfud,                当初那个蛋,

Laib git hlieb ngex liod,               蛋大如牛厩,

Hlieb ghangb bex nongl gad,       如同谷仓大,

Kib qib waix val hniangd。            震天又动地。

 

Ghab Duk Waix Dab hsad,        嘎督挽子生③,

Nas dot ib ghox bod,                 生下一个蛋,

Ib laib git niangx hfud,                最初那个蛋,

Hlied ghangb bex nongl gad,      象谷仓样大,

Kib qib waix jul hfaid。                 震天又动地。

 

Dail xid dios dail hliod?                哪个最聪明?

Dax wix vib sat diud,                  来到拿柴刀,

Pab git ait zab hxid,                    劈蛋成五瓣,

Ait zab dleif niox nongd。              成五瓣模样。

 

Yus Waix dail dai hliod,              幼挽最聪明④,

Dax wix vib sat diud,                  来到拿柴刀,

Pab git ait zab hxid,                    劈蛋成五瓣,

Ait zab dleif niox nongd。              成五瓣模样。

 

Yus Dab dail daib hliod,               幼丹最聪明⑤,

Dax Wix vib sat diud,                  来到拿柴刀,

Pab git ait zab hxid,                     劈蛋成五瓣,

Ait zab dleif niox nongd。               成五瓣模样。

 

Ib pit jangx ghab xid?                    头瓣成什么?

Ob pit jangx ghab xid?                    二瓣成什么?

Bib pit jangx ghab xid?                    三瓣成什么?

Dlob pit jangx ghab xid?                  四瓣成什么?

Zab pit jangx ghab xid?                   五瓣成什么?

 

Ib pit ghet tongb nangb,                头瓣变成耇通南⑥,

Ib pit ghet pab bil,                         瓣变成耇枇毕,

Ib pit ghet dib diel,                        一瓣变成耇的丢,

Pit mais Niangx Gob Ful,              一瓣变成仰戈福,

Ib pit Bangx Xangb Yel,                一瓣变成榜香尤⑦,

Zab pit jangx zab diel。                   五瓣变成五个人。

 

Waix heib dab dil nil,                     天粘地紧紧,

Dab heib waix dal nial,                   地粘天严严,

Bus ax yangx dail nangl,                钻不进老鼠,

Las ax yangx jil bil,                        伸不进手指,

Ghok ghab waix dod jel,                手把天舂碓,

Dail xid dangb dail lul?                   哪个是头人?

Jil lob hlieb dail mal,                     脚大象马匹,

Denf dliangx dab gal mongl,          踩地往下沉,

Buk waix dlub mongl bil。               撑天往上升。

 

Dlas Xongt dangb dail lul,            莎雄是头人⑧,

Jil lob hlieb dail mal,                    脚大象马匹,

Denf dlangx dab gal mongl,          踩地往下沉,

Buk waix dlub mongl bil。              掌天往上升。

 

Bub dail xid dax niul?                     不知谁来生?

Nas Dlas Xongt maix lol?               生丹定他们?

Nas Dlas Dangt maix lol?               生莎当他们?

Nas Dlas Xent maix lol?                 生莎信他们?

Nas Dlas Qet maix lol?                  生莎秋他们?

Nas dot Wangx Bod Bil?                生下往波碧?

 

Ghet Gux Diub lol niul,                  耇古丢来生⑨,

Wuk Gux Diub lol niul,                   巫古丢来育,

Nas Dlas Xongt maixlol,               生莎雄他们,

Nas Dlas Qet maix lol,                 生莎秋他们,

Nas Dlas Dangt maix lol,              生莎当他们,

Nas Dlas Xent maix lol,                生莎信他们,

Nas dot Wangx Bod Bil。               生下往波碧。

Denf dlangx dab gal mongl,           踩地往下沉,

Buk waix dlub mongl bil,                撑天往上升,

Fangb waix ait mos dil,                 天当帽子盖,

Fangb dab dangt dongs nil,           地柱把天撑,

Dlax gid ob mais lol。                      通路妈妈来。

 

Niangx nongd jef dot mais                现今有父母,

Niangx nongd jef not mais,             世上父母多,

Jef not yil  jit jes,                           多子女在世,

Niangx hfud not xus mais?              远古多少妈?

Not xus yil jit jes?                           多少儿在世?

Niangx hfud jus diut mais,               远古有六妈,

Jus zab yil jit jes。                           五个儿在世。

 

Bub dail xid dangt dongs?               不知谁造柱?

Dib ghab niux nil jes?                      造柱来撑天?

Dlas Xongt lol dangt dongs,            莎雄来造柱,

Dlas Dangt lol dangt dongs,            莎当来造柱,

Dlas Xent lol dangt dongs,              莎信来造柱,

Dlas Qiet lol dangt dongs,               莎曲来造柱,

Wangx Bod Bil ait xangs,                往波碧师傅,

Dib ghab niux nil jes,                       造柱撑西方,

Nil dliel ghab nangl dongs。               造撑东方。

Maix lol dangt not xus?                     他们造多少?

Dib jangx not xus dongs?                 造成多少柱?

Not xus niux nil jes?                         多少柱撑天?

Dib jangx bib hsangb dongs,            造成三千柱,

Bib hsangb niux nil jes                        三千柱撑天,

Nil ghab waix nil dins                          把天撑得稳,

Jef jangx fangb lol bus。                    世人得安居。

 

 

                                                                        李剪久演唱   李俊 搜集整理

 

 

注释:

①挽魁力,丹魁力是开天辟地的始祖;

②妹榜(妹留),传说是枫香树生下来的蝴蝶妈妈;

③戛督挽丹是苗语音译,是指宇宙而言;

④幼挽是苗语音译,是开天辟地始祖之一;

⑤幼丹是苗语音译,是开天辟地始祖之一;

⑥耇通南、耇枇毕、耇的丢、仰戈福,是苗语音译,都是开天辟地始祖之一;

⑦榜香尤是苗语音译,是开天辟地始祖之一,传说是最长寿的老人;

⑧莎当、莎信、莎曲、莎雄、往波碧,是苗语音译,是撑天立地的始祖;

⑨耇古丢、巫古丢是苗语音译,即莎当、莎信等五人的父母。


 

Liub Hnaib Dangt Hlat   铸日造月

 

Fangb waix seix nil vut,                天已撑住了,

Fangb dab seix nil dins。                地已立稳了。

Niangx nongd jef niangb hlat,        现今有月亮,

Niangx hfud bit niangb hlat,           远古没月亮,

Ax maix hnaib bit ent,                   天上没太阳,

Ax bub hnaib sul hmangt。             昼夜不分明。

 

Ob diangd mongl vangs hlat,         回头找月亮,

Hnaib hxed nangl deis vut?            太阳在何方?

Ob hnangd dliel niongs ghot,         听古代传说,

Deix hxib dliel hangd ghot                古代太遥远,

Hnangd dol lul lol hmat,                 听老人们说,

Dlas Xent sul Dlas Xongt,             莎信和莎雄,

Dlas Qet Sul Dlas Dangt,              莎曲和莎当,

Wangx Bod Bil vut jit,                    往波碧计设,

Maix dol lol dangt hlat,                   他们铸月亮。

Denf ghab bil bet dit?                      踏山响声高?

Ghab bil ax bet dit,                         踏山无声高,

Bet nongd vut dangt hlat,                这里好铸月,

Liub hnaib bet nongd vut,               铸日好地方。

Denf ghab vangx bet dlenl,             踏山响声低,

Ghab vangx ax bet dlenl,                踏山无低声,

Bet nongd vut dangt niel,                这里好铸日,

Liub hnaib bet nongd deil。               铸日好地方。

Tongd ghax xid dangt hlet?           啥风箱铸铁?

Tongd ghax xid dangt hlat?         啥风箱铸月?

Liub hnaib mongl dent ent。           铸日上苍天。

 

Ob hxid tongd dangt hlet,             铸铁舍风箱,

Laib box det lil jit,                        檀木做活塞,

Laib songx det yel hsat,              栗木做箱架,

Ghab mox gheib vil bongt,             鸡毛掸风吹,

Laib id tongd dangt hlet,              是铸铁风箱,

Dangt jangx ghob wol sat,              造成弯柴刀,

Hxib dul mongl diot vangt。              给子孙砍柴。

 

Dail niangb tongd dangt hlat,           还有造月的风箱?

Tongd ghax xid dangt hlat?               什么风箱造月亮?

Ob hnangd dliel niongs ghot ,          听远古传说,

Bib hnangd dol lul hmat:                  听见老人讲:

Dliul deix hxib hangd ghot                  远古的时候,

Dlas Xent sul Dlas Xongt,               莎信和莎雄,

Dlas Qet sul Dlas Dangt,                莎曲和莎当,

Maix dol lol dangt hlat,                    他们造月亮,

Liub hnaib mongl dent ent,              铸日上蓝天,

Jex jox diongl ghek jent,                  九条冲聚风,

Jex laib bil ghek tait,                       九匹坡积炭,

Maib vib lil tit tait,                           石头当木炭,

Yux nix diot wangl zat,                    铸银在岩凹,

Jef jangx laib mangl hlat,                 铸金在石凹,

Yux jenb diot wangl vib,                  在凹石熔金,

Jef jangx laib mangl hnaib,              铸成日模样,

Liub hnaib mongl dent ent。              铸日上蓝天。

 

Bub dail xid vut jit?                          谁出好计谋?

Dail xid lol tiet bongt?                      谁来拉风箱?

Tiet tongd dial dif diot,                    连拉风箱忙,

Jef dad mongl dangt hlat,               好去铸月亮,

Liub hnaib mongl dent ent,             铸日上蓝天,

 

Dliel dail bad ghet khat,                 是那巴者卡①,

Dliel dail wuk ghet zat,                  是那巫者乍,

Ob dail nend tiet bongt,                他俩拉风箱,

Tiet tongd dial dif diot。                  连风箱拉忙。

Mangx ax yongs mongl ait,           你们不用做,

Fal sod wil dangt hlat,                   明天我铸月,

Liub hnaib nongx gad dat,             造日吃早饭,

Liub hlat nongx gad hmangt。          铸月吃晚饭。

 

Bangx Yangb haib Bul Yul,            榜央和博尤,

Ob daib gid nangl lol,                    从下方走来,

Lol wix qangd ngol kheit,              来到连声咳,

Lol wix dliud diel cat:                   马上说汉话,

Mangx ax yongs mongl ait,          你们不用做,

Fal sot wil dangt hlat,                   明天我铸月,

Liub hnaib nongx gad dat,            铸日吃早饭,

Liub hlat nongx gad hmangt。         造月吃晚饭。

Liub hnaib ax liub deid,                 铸日没对径,

Liub hlat ax liub deid,                   造月不合适,

Liub hnaib ax jangx hmangd,        铸日不成形,

Liub hlat ax jangx hmangd,           造月不成样,

Hnaib jangx penb pud kud,           太阳变灰尘,

Hlat jangx penb pud kud。             月亮成灰烬。

 

Dail xid ghab hmid hliod,               哪个英雄汉,

Hlik ghab hxenb bod diod,            忙伸起手臂,

Jak Ghab bab beid dleid,             挺直双脚腿,

Jit vangx vangs hsongd xed,       爬山找虎骨,

Vangs git nangb nox bud,            找蛇蛋来卜,

Git gheib bib seix bud,                用鸡蛋来占,

Git gas bib seix bud,                  用鸭蛋来卜,

Dail niangb git niongx bad,         还有野鸡蛋,

Git dis ghab vangx vud,             山林野雕蛋。

 

Bub dail xid dax bud?                   不知谁来占,

Gis nenk dliangb gheix xid?         现出什么鬼?

Gol Dlas Xongt dax hxid,            请莎雄来看,

Sat laib git niox nongd,               蛋质已暗淡,

Gis Wuk Zenk dliux hfud,            巫珍阴魂现③,

Gol wuk Zenk dax hxid,              请巫珍来看,

Wuk Zenk tut niux taid,               巫珍吐口沫,

Wil ghab dliux lol yad,                 灵魂快来吧,

Dol daib vut vil tongd,                 他们好拉箱,

Liub hnaib nongx gad dat,           铸日吃早餐,

Liub hlat nongx gad hmangt,        造月吃晚饭,

Liub hnaib ghax jangx hmang,     铸日就成形,

Liub hlat ghax jangx hmangd,      造月就成样,

Hnaid jangx eb diad wed,            太阳亮晃晃,

Hlat jangx eb diad wed。               月亮亮晶晶。

Liuf yangs gheix xid hxad?           模彷什么型?

Jef jangx laib mangl jangd,          才成月亮模样,

Laib mangl hnaib lol nongd。         才成太阳样。

 

Dail xid dail daib hliod?                 哪个最聪明?

Mongl niangb ghangb nangl jid,    去下游水潭,

Qeb vib diot jil dad,                      拣石头在手,

Gox vib diot jid wud,                    丢进深水潭,

Bux lux eb beid dleid,                   潭水荡漾漾,

Lif dliax dliab dlial dlid,                 水波在闪烁,

Liub hnaib ait xid nongd,              按水波铸日,

Liub hlat ait xid nongl,                  照水波造月。

 

Dlas Xent dail daib hliod,             莎信最聪明,

Qeb vib diot jil dad,                      拣石在手上,

Gox vib diot jid wud,                    丢石进潭里,

Bux lux eb beid dleid,                   冒水波荡漾,

Iif dliax dliab dlial dlid,                  水波在闪烁,

Liub hnaib des nongd ait,             按水波铸日,

Liub hlat des nongd ait。                照水波造月。

Liub nix diot wof zat,                    熔银在岩凹,

Jef jangx laib mangl hlat,              才成月亮形,

Liub jenb diot wof vib,                  熔金在石凹,

Jef jangx laib mangl hnaib。           坩埚太狭小。

Eb nix leif xal xit,                         银液冒出来,

Eb jenb leif xal xit,                       金液溢满地,

Dliangx jil lob mongl hfat,             伸只脚去试,

Xix jil lob jul pit。                           脚杆被烧焦。

Laib wab dad nil nil,                    坩埚还很浅,

Eb nix leif xol xol,                       银液冒出来,

Eb jenb leif xol xol,                     金液溢满地,

Dliangx jil lob mongl yel,             伸脚去试测,

Xix jil lob jul dangl,                      脚烧焦半节。

Liub mongl dad liub niangb,        倒去又倒来,

Dail niangl nenk gib nib。             还剩点残渣。

 

Dail xid vut ghab hxib?                谁算时间准?

Zas cat mongl waix dlub,            抛残渣上天,

Mongl jangx mail daib ghab,        变成满天星,

Xongs wul yaf wangs laib,          七亿八千颗,

Jul nongl hmangt bongb yongb,   深夜静悄悄,

Hseik mais bil bob ghob。             闪烁亮晶晶。

 

Wangx Bod vut ghab hxib,          往波算时准,

Zas cat mongl fangb hob,           抛残渣上天,

Jangx ib mail daib ghab,             变成满天星,

Xongs wul yaf wangs laib,          七亿八万颗,

Jul mongl hmangt bongb yongb,  夜深静悄悄,

Hseik mais bil bob ghob。             闪烁亮晶晶。

Liub mongl dad liub dax,              倒去又倒来,

Dal ib mail gib nix,                       仍剩残渣萍,

 

Dail xid dail daib sux?                   哪心灵手巧?

Zas cat mongl fangb waix,           抛渣罩上天,

Mongl jangx wid ghab liangx,        变成了仙女,

Yangt dak diot fangb waix。           展翅蓝天飞。

 

Wangx Bod dail daib sux,           往波心巧灵,

Zas cat mongl fangb waix,          抛渣罩上天,

Mongl jangx wid ghab liangx,       变成了仙女,

Yangt dak diot fangb waix。          展翅蓝天飞。

Liub hnaib liub vut vut,                 铸日应铸好,

Liub hlat liub vut vut,                    铸月应铸好,

Bub liub hnaib vut not?                 不知铸日好?

Bub liub hlat vut not?                    或是造月好?

Liub hnaib liub vut not,                 铸日好得多,

Liub hlat ax diangl vut,                 铸月不太好,

Pit wix ib pit diet,                         边歪边斜角,

Jangx laib hangd jus jit。                成月初月末。

 

Dail xid dail daib hliod?                  哪个最能干?

Nongx jex qangb nail ongd,           吃九串鲤鱼,

Hek jex wangb nongl gad,             吃九篓米饭,

Nongx jul diangb hfud dot,             吞斧头下肚,

Dal ax bil xangd not,                     还没有吃够,

Dad ghob linx yil lot。                     补吃把镰刀。

 

Xongs yus ghab Nangl Niel,          戛囊略七汉④,

Nongx jex qangb nail niul,             吃九串生鱼,

Hek jex wangb gad ghot,              九篓小米饭,

Nongx jul diangb hfud dot,            吞斧头下肚,

Nongx ax bub xangd lot,               还没有吃够,

Ngangl ghob linx yil lot。                 补吃把镰刀。

Was ghangx jib gol lol,                  拿杉木扁担,

Dax kheib hnaib bul diul,               把太阳捆住,

Dax kheib hlat bul diul。                  又拴起月亮。

Kheib hnaib bus waix niel,            捆太阳上天,

Kheib hlat bus waix niel。               绑月亮上天。

Ghangt wix ib dangl bil,                 抬到半山腰,

Leit niox ob dangl bil,                   过了两匹坡,

Diangd mais ngit guf jil,                 掉头看肩背,

Dus pot hlieb dlox jel,                    起泡如鼎大,

Dait zaf hlieb dax bil,                     裂开如掌粗,

Mongb hvib dliat bil dlial,                生气把手放,

Laib hnaib dliangd bil dlenl,            太阳跌下咚,

Dias was Ghangl Nangl Niel,          滚下嘎囊略,

Hnaib dus ait jex liul,                       日破成九块,

Hlat dus ait jex liul,                         月破成九瓣,

Ait xongs dleif niox jul。                    变成若干片。

Zeb gheix xid vuf hlat?                    啥篾捆月亮?

Zeb nix liangl vuf hlat,                    银篾捆月亮,

Kheib niox bul vut ghangt,              捆好让人抬,

Changt hnaib mongl dent ent,         抬日上青天,

Ghangt hlat mongl xangt dit。           抬月去镶钉。

 

Xongs yus Ghab Nongl Niel,              嘎囊略七汉,

Nongx jex qangb nail niul,                  吃九串生鱼,

Hek jex wangb gad nongl,                  九篓小米饭,

Nongx ax bub xangd lot,                     还没有吃够,

Nongx jul diangb hfud dot,                   吃完把斧头,

Dad ghob linx yil lot。                           补吃完镰刀。

Dib dinb diot hsongd ngangl,               定钉脚杆上,

Dib xangt diot bas jil,                        敲钉在肩膀,

Was ghangx jib gol lol,                     拿杉木扁担,

Dax kheib hnaib bul diul,                   马上捆太阳,

Dax kheib hlat bul diul,                      立即绑月亮,

Kheib hnaib bus waix niel。                 捆日上蓝天。

Gangt mongl nangs dad nangs,         抬了一程又一程,

Gangt mongl bangs dad bangs,         过了一山又一山,

Mongl wix ghab lot dlongs,                走到山坳上,

Jas mail daib ved gas,                      遇群守鸭娃,

Jib daib max bil wus,                        小孩拍手哄,

Hnaib dliangd bil lot dlongs。               太阳跌坳上。

 

Naix dliangd gid ait deis?                 人跌怎么样?

Hnaib dliangd gid ait deis?               日跌怎么跌?

Naix dliangd gid vuk det,                 人跌象梭树,

Hnaib dliangd gid vuk zat,               日跌如滚岩。

Ob nal mongl sos zat,                     妈妈跌下岩,

Dal dliux vangs gas qet,                 落魂用鸭抬。

Dliux hnaib ghax xid qet?                什么招日魂?

Dliux hnaib gheib ghol qet。             鸡鹅招日魂。

 

Xongs yus Ghab Nangl Niel,           嘎囊略七汉,

Was ghangx jib gol lol,                   拿杉木扁担,

Dax kheib hnaib bul diul,                马上捆太阳,

Dax kheib hlat bul diul,                   接着绑月亮,

Ghangt hnaib bus waix niel,           抬日上蓝天,

Ghangt hlat bus waix niel,              抬月上蓝天。

Ghangt mongl Ghab Deik qut,        抬到嘎兑处⑤,

Ghab Lix vangl diut bat,                 仙女六百寨。

Niangx nongd jus laib hlat,              现今一个月,

Jus laib hnaib bit ent,                     一个太阳照,

 

Niangx hfud yil deis hlat?                 远古多少个月亮?

Yil deis hnaib bit ent?                      蓝天多少个太阳照?

Niangx hfud jex laib hlat,                 远古有九个月亮,

Jex laib hnaib bit ent。                     九个太阳在天上。

 

Dail xid dios dail hliod?                    哪个最聪明?

Niangb dab bil bok ghed:                  在山坡议定:

Ib hnaib dax ib laib,                          一天出一个太阳,

Ib hmangt dax ib laib,                       一夜出一个月亮,

Mongx nongd hnangd xend xend,     你们应当听清楚。

Dlas Xongt dail daib hliod,                莎雄最聪明,

Niangb dab bil bok ghed:                  在山坡议定:

Diongb hnaib hot hnaib dax,              白天叫日出,

Diongb hmongl laib hlat dax,              晚上叫月现,

Jef jangx hnaib sul hmangt。               昼夜才分明。

Maix hnangd ax dot xend,                他们听得不清,

Jex laib dax jus dat,                        九个太阳一起出,

Yangx dail Bul Yul vangt,                熔死博尤儿⑥,

Bul Yul daib hfud hniut,                    博尤的长子,

Yangx ib dail mal hxangt,                熔死一匹枣红马,

Yangx dail dlad nios dlot,                熔死一条大花狗,

Yangx dail wid Dlongs Dlat,            熔死松莎一妇女⑦,

Ax hangd bib mongl ngit。                不信我们就去看。

 

Bib mongl bil dat hlat,                     我们上去射月亮?

Bib mongl nangl dat ghet⑧,           是去射造月公?

Ax mongl nangl dat ghet,                我们不射造月公,

Bib mongl bil dat hlat,                     我们要去射月亮,

Jit Det Wik dax mongl,                   我们爬上马桑树,

Guf ok ok ax mongl,                       射箭不飞去,

Ok los fangb waix lol,                     箭从天上掉,

Yens ghet Xangb Liox Lil。              打伤相倮力⑨。

Fangb waix ait diel xid?                  苍天为什么?

Hsongb nongx hat wil nongd,         故意伤害我,

Wil niangb jus dit hsaid,                 我只有碗米,

Jus fenb nix ait hsongd,                  一分银做本,

Dib naix taid dib dlad,                     你们打人如打狗,

Liek dib dliangk ghab vud,              如打野猫一个样,

Mongb ax niangb hangd bud,          病了无人卜,

Das ax niangb hangd hvad。            死了无人悼。

Wil das jangx wil mongl,                  我死我就去,

Das jangx gangb nial lul,                 死了成瓢虫,

Wil nongx yib mongl nangl,             沿河吃秧苗,

Nongx wix fangb Gud Ngul,             吃秧到剑河,

Hek sos Hxib Liongx lol,                 到施秉地方,

Nongx jox fangb lol bil,                    从下吃上来,

Nongx wix fangb Liangl qhel,          吃到舟溪地,

Hek sos Deb Yenx lol。                   到都匀地方。

Mongl wix dongd niangx zab,          等到冬腊月,

Bad ved hfud liex hveb,                  父去挖蕨根,

Mais ved hfnd liex teb,                   妈忙滤蕨巴,

Daib ghok ghab vangx dliongb,      小孩巴槽边,

Bex wil hfud liex khob。                  还我人头债。

 

Hnangd dail nangl dlub daid,            有只白尾鼠,

Baif nios bangx laib hfud。                一只花头猫。

Dad hsab mongl nas hnend,            拿沙弹试枪,

Dad dliongb mongl nas dangd,         拿鞘去试刀,

Ghax dios dail xid bangd?                就知是谁射?

Hsab dangf Wangx Lil hnend,         沙合往力枪,

Dliongb dangf Wangx Lil dangd,      鞘合往力刀⑩,

 

Ghob dios Wangx Lil bangd,        就是往力射。

Wangx lil dad lol vud;                   往力又来辩,

Diangb hnend wil dad tid,             枪是我造的,

Ok dis wil mongf tid,                    箭是我自造,

Hsangb laix bal dail bangd,          千人百人射,

Bub nenx dios dail xid。                不知是哪个。

 

Ax mongl nangl dat ghet,             我们不射造月公,

Bib mongl bil dal hlat,                  我们要去射月亮,

Jit det khab nox vud,                   爬上青杠树,

Mongl diot hnaib jex hnend,         射太阳九箭,

Xongs ok yens nenx dliud,          七箭中心窝,

Xongs gangx seix los mongl,      七双掉下来,

Yaf gangx seix los mongl,           八双掉下来,

Dliat ib gangx nil nangl,               一双在天上,

Jongt ghab waix dinl dinl。            天上稳当当。

Jex gangx seix los mongl,           九双全射落,

Zek waix dab dinl ninl,                 天地黑压压,

Diod dul ib pit zangt,                    这边烧火亮,

Nangl nongx ib pit zangt,              那边鼠吃粮,

Nongx gad ax bas hniut。               吃饭不敷年。

Dail baif fal cob nex,                    猫起吹木叶,

Nangl gol hxak ghangb songx,      床脚鼠唱歌,

Ait jenf dot hnaib bax,                  怪在太阳落。

 

Vud liod mongl ghab hnaib,             叫牛呼太阳,

Liod vud wil dangb kab。                  牛说我拉犁。

Vud mal mongl ghab hnaib,             叫马呼太阳,

Mal vud wil dangb hfub。                  马说我当夫。

Vud ghol mongl ghab hnaib,            叫鹅唤太阳,

Ghol ax mongl ghab hnanb,             鹅不去唤日,

Jus dek ghol laib khob,                    揪住鹅的头,

Ghol dab ghongd gab lab。                鹅的颈变长。

Vud gas mongl ghab hnaib,              叫鸭唤太阳,

Gas ax mongl ghab hnaib,               鸭不去唤太阳,

Jus dek gas laib hmib,                     揪住鸭冠子,

Gas niux mil diab ab。                       鸭嘴扁拉拉。

 

Bub dail xid ghab hnaib?                   谁去唤太阳?

Hnaib dax jef fangx fangb,                日出天地亮,

Ghab hlat nangl eb dob,                   去东方唤月,

Hlat longl jil diab wab。                       月亮才拢来。

Vud gheib mongl ghab hnaib,             叫鸡唤太阳,

Wil ghax mongl ghab hnaib,               鸡愿唤太阳,

Mangx baib wil laib hmib,                   送给我冠子,

Baib bongl gend qab gangb,               给我一对爪,

Qab dab vangs xux gangb,                 刨土找虫吃,

Wil ghax mongl ghab hnaib,                我去唤太阳,

Ghab hlat nangl eb dob,                      唤东方月亮,

Laib hlat longl diab wab。                     月亮缓缓出。

 

Dail xid dail daib hlieb?                   哪个是头人?

Vuk bil dad dax dab,                       从长坡下来,

Pab bil vangs nix jenb。                    辟山找金银。

Dot lol bib dlox hsab,                      挖得三罐钢,

Dot lol ib dlox jenb,                         得来一罐金,

Dad lol dib jangx hmib,                    拿来金铸鸡冠,

Dad hsab dib jangx jub,                   拿铜公造鸡爪,

Dad mongl baib laix gheib,              拿去送给鸡,

Gheib mongl gol laix hnaib,             鸡去唤太阳。

Dlas Xongt daib daib hlieb,             沙雄是头人,

Vuk bil dad dax dab,                       从长坡下来,

Pab bil ghongs nix jenb,                 辟山挖金银,

Ghongs dot bib dlox hsab,             挖得三罐钢,

Dot lol ib dlox jenb,                        得来一罐金,

Ghet Dangt dib jangx hmib,            耇当铸鸡冠,

Ghet Xent qet jangx jab(L)           耇信造鸡爪,

Dad mongl haib laix gheib,             拿去送给鸡,

Gheib mongl gol laix hnaih,            鸡去叫太阳,

Gheib gol leit jex hveb,                  鸡叫到九遍,

Hnaib longl leit jex lob,                   太阳走九步,

Hnaib lol jef fangx fangb,               太阳照四方,

Jef jangx dongd bub hxib,              才知有季节,

Jef jangx hnaib sul hmangt。            才分清昼夜。

Lul vangt sail ghangb hvib,             老少都齐心,

Dial ait jef jangx gheb,                    男的做成活,

Nil heit jef jangx hmub,                    女的织成布,

Nongx gad ghax bas dat,                天天有饭吃,

Nangl ud ghax bas hniut,                 年年有衣穿,

Jox fangb jef dins dut。                     天下才稳定。

 

 

                                                              演唱:李剪久(雷山县望丰乡排福村民)

                                                              记译:李俊(1959年6月10日)  

                                                              审定:许仕仁  文远荣



注释:

①巴耇卡、巫耇乍,是苗语音译,是铸日造月的始祖;

②榜央、博尤是苗语音译,是铸日造月的始祖;

③巫珍是苗语音译,即招魂的巫婆。

④戛囊略,苗语音译,地名。

⑤Ghab Deik Ghab Lix是苗语,是仙女的两种称号,即仙女。

⑥博尤是苗语音译,人员。

⑦松莎是苗语音译,地名。

⑧Ghet,苗语音译,即造月的公公。

⑨相倮力,苗语音译,人名。

⑩往力,苗语音译,造弓箭和刀枪的能手。

  评论这张
 
阅读(420)| 评论(0)
推荐 转载

历史上的今天

在LOFTER的更多文章

评论

<#--最新日志,群博日志--> <#--推荐日志--> <#--引用记录--> <#--博主推荐--> <#--随机阅读--> <#--首页推荐--> <#--历史上的今天--> <#--被推荐日志--> <#--上一篇,下一篇--> <#-- 热度 --> <#-- 网易新闻广告 --> <#--右边模块结构--> <#--评论模块结构--> <#--引用模块结构--> <#--博主发起的投票-->
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

页脚

网易公司版权所有 ©1997-2017